Dạy con đúng cách: KHÔNG NÓI, KHÔNG LÀM những điều này với trẻ!

Dạy con đúng cách: KHÔNG NÓI, KHÔNG LÀM những điều này với trẻ!

Bố mẹ nào cũng yêu thương con cái, nhưng không phải ai cũng có phương pháp dạy con đúng cách. Trong seri các bài viết về Dạy con đúng cách, CBT sẽ biên tập các bài viết theo chủ đề, những gì nên làm và không nên làm đối với trẻ em. Các bố mẹ hãy theo dõi và tham khảo nhé.


Dạy con đúng cách:

Những việc làm cản trở sự phát triển của trẻ

Bố mẹ tuyệt đối không nên nói, không nên làm những điều này với trẻ. Nhiều bố mẹ chăm lo con quá mức cần thiết, vô hình chung làm cản trở sự phát triển tự nhiên của trẻ. Điển hình một số câu nói mà các bố mẹ hay nói với con mình, mà thực tế đó là điều không nên.

Con không làm được đâu!

Câu nói “Con không làm được đâu” có phải là câu cửa miệng của các bố mẹ khi con cái bắt đầu ý định làm một cái gì đó “to tát”?

Dạy con đúng cách - Những câu nói không nên nói với trẻ
Con không làm được đâu là câu cửa miệng không nên nói nhất!

Bố mẹ luôn nghĩ rằng con không làm được và luôn nói: “Con không làm được đâu” hay “mẹ biết khả năng của con mà, làm sao mà con làm được cơ chứ”. Nên nhớ trẻ mới là người hiểu bản thân trẻ nhất, chứ không phải bố mẹ. Hãy khích lệ, động viên con theo cách tích cực, chứ đừng làm con nản chí bởi những câu nói gây tổn thương như vậy.

Trẻ em luôn muốn tự khám phá chính mình. Có làm được hay không thì trẻ phải thử mới biết. Hơn nữa, nếu nó không làm được thì sao? Thiệt hại của bạn là gì? Thiệt hại có lớn đến mức bạn phải ngăn chặn sự học hỏi tự nhiên của trẻ? Bố mẹ nên biết, chi phí lớn nhất cho sự hiểu biết chính là giáo dục. Trong khi, bé có ham muốn tự học hỏi thì tại sao mình lại ngăn cản?

Thay vào đó, nếu bạn nhận ra sự nguy hiểm hoặc hậu quả mà việc bé sắp làm, hãy nhẹ nhàng giải thích cho trẻ hiểu rằng việc đó là không nên làm. Chứ không phải bằng một câu “con không làm được đâu”. Khi câu này được nhồi nhét nhiều lần vào đầu trẻ, bé nhà bạn sẽ ngầm hiểm rằng: ồ, mình không làm được gì cả, tốt nhất đừng làm gì? Bạn thấy hậu quả nào nghiêm trọng hơn?

Quá coi trọng điểm số, thành tích

Điểm số, thành tích của con ở trường không có ý nghĩa gì nhiều trong việc đánh giá khả năng thành công sau này của trẻ. Chính bố mẹ đang bị cuốn vào cuộc chiến thành tích mà không hề hay biết. Thế nên đừng dọa nạt con rằng “thi cuối kỳ không được điểm cao thì mẹ sẽ đánh đòn, mẹ sẽ không mua đồ chơi cho, mẹ sẽ không cho con đi chơi…”

Quá coi trọng thành tích là sai lầm lớn của các bậc cha mẹ

Có thể bạn cũng đã nhận ra sự tai hại của nền giáo dục coi trọng thành tích. Vậy tại sao lại tiếp tục áp đặt “bệnh thành tích” vào trẻ? Cho dù thế nào, thì việc bắt bé chạy theo thành tích là một điều không nên.

Hãy để bé khám phá điểm mạnh điểm yếu của bản thân, để từ đó phát huy điểm mạnh và khắc phục điểm yếu. Những thành tích học phổ không không có ý nghĩa gì, hay nói cách khác, nó không phản ánh năng lực tiềm ẩn của mỗi người.

Một hậu quả nghiêm trọng nhất của việc áp đặt thành tích, mà có thể các bố mẹ không ngờ tới, đó là dẫn tới việc hình thành tính gian lận, gian dối để có thành tích cao. Đây là hệ quả nghiêm trọng nhất cản trở sự phát triển của bản thân trẻ sau này.

Ép trẻ làm những điều trẻ không thích

Việc ép buộc trẻ làm những là vô nghĩa. Bố mẹ có cách dạy con kiểu này, thông thường sau khi lớn tiếng ép trẻ không được, sẽ quay ra nói “bố mẹ xin con đấy, con học đi cho vừa lòng bố mẹ”. Như vậy nếu trẻ có đồng ý, cũng chỉ là để vừa lòng bố mẹ mà thôi. Thực chất trẻ không có niềm đam mê hay hào hứng thực sự.

Việc ép trẻ làm việc trẻ không thích là vô nghĩa

Cũng giống như bản thân mình, khi làm một việc mình không thích thì sẽ không bao giờ có kết quả tốt. Thay bằng việc ép trẻ làm điều không muốn, hãy định hướng và phát huy những việc bé có thể làm tốt, và trở nên tốt nhất.

Những điều làm tổn thương trẻ

Những câu nói, hay những việc tưởng như bình thường nhưng lại vô tình làm tổn thương tâm lý trẻ. Việc thấu hiểu tâm tư con trẻ là kỹ năng quan trọng mà bất cứ ông bố bà mẹ nào cũng phải có. Sau đây là những sai lầm mà bố mẹ thường vô tình làm tổn thương bé.

So sánh con với người khác

Đây là sai lầm lớn nhất và cũng hay gặp nhất, đặc biệt đối với các mẹ. Hãy 
dừng ngay việc so sánh con với con nhà hàng xóm qua những câu nói kiểu như: “Con xem bạn A, bạn B luôn đứng đầu lớp, luôn được cô giáo khen”. Không nên tạo sự ganh đua, cạnh tranh trong việc giáo dục con trẻ. Điều này không giúp khích lệ con mà mang lại tác dụng ngược, con sẽ chỉ thêm mặc cảm, tự ti hoặc con hình thành tính cách ganh ghét, đố kỵ với các bạn khác.

Đừng so sánh con bạn với con người khác

Bạn có thích bị so sánh với ai đó không? Không bao giờ phải không. Và trẻ em cũng thế.

Ở các trường học Nhật Bản – một trong những nền giáo dục ưu việt nhất thế giới, các thầy cô giáo không bao giờ so sánh thành tích của học sinh này với học sinh khác. Ví dụ như trong môn mỹ thuật, sẽ không có bạn vẽ đẹp, vẽ xuất sắc nhất lớp mà tranh của bất cứ bạn nào cũng là một sản phẩm hoàn hảo. Bởi mỗi trẻ có tốc độ phát triển, khả năng nhận thức, tư duy khác nhau. Không có trẻ nào kém hơn trẻ nào, chỉ có bố mẹ cứ mãi sai lầm, đặt ra các quy chuẩn và bắt con mình phải theo đó.

Coi con là bộ mặt của bố mẹ

“Sao con ngờ nghệch vậy, con làm bố mẹ xấu hổ quá!” hoặc “Điểm số như này, bố mẹ quá thất vọng” không những làm con tổn thương nặng nề, mà còn không có tác dụng giúp trẻ tiến bộ. Chừng nào bố mẹ không coi thành tích học tập của con là “mục tiêu” của đời mình, chừng nào bố mẹ tách bạch con với bố mẹ, thì mới có thể giáo dục con thành công. 

Coi trẻ là bộ mặt thể diện cho mình, bố mẹ đang sai quá sai

Đừng tạo áp lực vô hình lên vai con trẻ bằng những câu nói kiểu như này. Con chỉ thông minh khi bố mẹ công nhận con thông minh. Nếu bố mẹ mắng trẻ ngốc, ngờ nghệch, trẻ sẽ mặc định rằng mình đúng là như vậy.

Vô tâm, lạnh nhạt với trẻ

Tâm hồn trẻ thơ rất nhạy cảm. Trẻ thơ không thể nhận thức được các mặt ẩn trong các tình huống.  Trẻ em luôn có nhu cầu cần được là người quan trọng với bố mẹ. Từ khi trẻ con nhỏ, trẻ đã thích làm những việc của người lớn, giúp bố mẹ việc nhà với hy vọng mong bố mẹ khen là được việc.

Đừng khiến trẻ nghĩ mình là người thừa trong gia đình

Coi trọng và quan tâm đến trẻ là điều rất ý nghĩa đối với sự phát triển của trẻ. Hạn chế nói những câu như “con đi ra chỗ khác chơi đi, để bố mẹ yên, con phiền phức quá đấy”. Trẻ dù ở độ tuổi nào cũng sợ nhất là bị bỏ mặc, khi đó trẻ cảm thấy mình không có giá trị và bắt đầu hình thành tính cách tự ti, hay sợ sệt.

“Con còn nhỏ, chưa biết gì”

Đôi lúc câu này vô tình làm tổn thương trẻ nhỏ. Nếu lặp lại câu này nhiều lần, trẻ sẽ cảm thấy bị coi thường và lâu dần sẽ không còn hứng thú bày tỏ quan điểm, ý kiến của bản thân.

Đừng nói những câu khiến trẻ em bị coi thường

Khi trẻ muốn lên tiếng và bày tỏ quan điểm của mình, hãy lắng nghe chứ đừng vội dập tắt sự hào hứng của trẻ. Trẻ sẽ sợ sai, sợ mắc lỗi, sợ thất bại, không có chính kiến nếu bố mẹ cứ luôn rằng “con im đi, con còn nhỏ, hiểu cái gì mà dám lên tiếng”.

Những biểu hiện của trẻ, đều là do bạn!

Trẻ em như tờ giấy trắng. Nhận thức, thái độ của trẻ hôm nay như thế nào, đều là kết quả của sự giáo dục từ bạn. Trước khi trách móc trẻ, hãy nhìn lại bạn đã dạy dỗ trẻ như thế nào.

Nếu con cố ý làm phiền bạn, thì đó là vì những hành động thể hiện yêu thương của bạn đối với con là chưa đủ.

Hãy quan tâm đến trẻ nhiều hơn để trẻ thấy mình được quan tâm và yêu thương

Nếu con nói dối, thì đó là vì bạn đã cư xử thái quá trước những lỗi lầm của con trong quá khứ.

Đừng khiến con cái sợ hãi với những lỗi lầm. Ai cũng sẽ mắc sai lầm, kể cả bạn 

Nếu con tự ti, thì đó là vì bạn chỉ khuyên răn giáo điều mà không bao giờ động viên khích lệ con.

Việc áp đặt, giáo điều làm con trẻ tự ti, thiếu tính độc lập

Nếu con không biết tự đứng lên bảo vệ bản thân, thì đó là vì bạn thường kỷ luật con ở chốn đông người ngay từ khi con còn nhỏ.

Đừng bao giờ làm điều này với con, kể cả trước mặt người thân, họ hàng. Hãy khuyên bảo nhẹ nhàng khi chỉ có mình con với bạn

Nếu bạn đã mua cho con mọi thứ tốt nhất, nhưng con vẫn lấy trộm đồ của người khác. Đó là bởi vì bạn đã không cho con quyền lựa chọn

Hãy mua những thứ trẻ thích, không phải những thứ bạn nghĩ trẻ sẽ thích. Hãy hỏi bé cần gì trước khi tự quyết định

Nếu con quá nhút nhát, đó là vì bạn luôn vội vã giúp con khi con gặp khó khăn

Hãy để con tự khắc phục khó khăn. Nếu bạn quá lo lắng cho con, con sẽ tự thấy mình kém cỏi và lâu dần thành nhút nhát.

Nếu con có tính đố kỵ, hay ghen tỵ, thì đó là vì bạn lúc nào cũng so sánh con với người khác

Đừng vô tình tạo thói ganh đua cho trẻ

Nếu con hay nổi giận, thì đó là vì bạn chưa giành cho con những lời khen ngợi xứng đáng mà bạn chỉ chú ý đến những sai lầm của con.

Hãy khen ngợi những điều tốt đẹp của con trẻ

Nếu con không tôn trọng cảm xúc của người khác, thì đó là bạn chỉ quen ra lệnh mà không chú ý đến tâm tư và cảm nhận của con

Chú ý đến cảm nhận của con, con cũng sẽ hiểu và quan tâm đến người khác hơn

Nếu con lúc nào cũng giữ bí mật, đó là vì lúc nào bạn cũng làm quá mọi chuyện lên

Việc làm quá mọi chuyện lên khiến trẻ lâu dần ngại chia sẻ, vì trẻ biết kết quả sẽ như thế

Nếu con cư xử bất lịch sự, thì rất có thể con trẻ đã học điều đó từ người lớn

Trẻ em đôi khi phản ứng theo những gì chúng nhìn thấy

>> QC: Ứng dụng dạy trẻ học ngoại ngữ tốt nhất 2019

Hãy yêu thương và dạy con đúng cách. Dạy con đúng cách đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn, thấu hiểu tâm lý trẻ em. Dạy dỗ con trẻ là một hành trình dài, và cần có kỹ năng. Chúc các bố mẹ thành công!

Hãy yêu thương và dạy con đúng cách. Dạy con đúng cách đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn, thấu hiểu tâm lý trẻ em. Dạy dỗ con trẻ là một hành trình dài, và cần có kỹ năng. Chúc các bố mẹ thành công!

Nên xem: Bức thư của người tử tù gửi mẹ và bài học kinh điển về nuôi dạy con cái

Nguyễn Mai – Tổng hợp và biên soạn


Tin liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *