Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách: Cần biết về hiệu quả và hậu quả

Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách: Cần biết về hiệu quả và hậu quả

Thuốc tránh thai là loại thuốc chứa các thành phần giúp ngăn chặn quá trình thụ tinh, bằng cách ức chế rụng trứng và quá trình làm tổ. Giải pháp tránh thai sử dụng thuốc là một trong những phương pháp tránh thai cưỡng chế (khác với tránh thai tự nhiên – không dùng thuốc). Nếu bạn sử dụng thuốc tránh thai, hãy tìm hiểu cách sử dụng thuốc tránh thai đúng cách.


Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách
Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách

Tìm hiểu về thuốc tránh thai

Để sử dụng thuốc tránh thai đúng cách, bạn cần hiểu rõ cơ chế hoạt động của các loại thuốc tránh thai. Hiện nay Có 3 loại thuốc tránh thai, phân loại theo thành phần thuốc.

Thuốc tránh thai Estro-progestogen tổng hợp, hay còn gọi là COCs (Combined Oral Contraceptive)

  • Được trình bày dưới dạng thuốc viên 21 ngày hoặc 28 ngày (7 ngày giả dược)
  • Cơ chế tránh thai được phối hợp bởi khả năng ức chế phát triển nang của Estrogen, khả năng ức chế rụng trứng và làm tổ của Progesterone nên phương pháp này hiệu quả rất cao.

Thuốc tránh thai chứa Progestogen đơn thuần (POPs)

  • Khả năng tránh thai nhờ tác dụng làm đặc chất nhầy cổ tử cung và ức chế rụng trứng của Progesterone. Được trình bày dưới dạng thuốc viên 28 ngày, yêu cầu thời gian sử dụng có nghiêm ngặt hơn COCs.

Thuốc tránh thai khẩn cấp (ECP)

  • Có nhiều loại, có thể đơn thuần Progesterone, Phối hợp với Estrogen hay là chất tác động lên thụ thể Progesterone (SPRM), cơ chế nhờ vào nồng độ nội tiết tố rất cao để ngăn chặn khả năng thụ tinh cũng như làm tổ của hợp tử, hiệu quả phụ thuộc vào thời gian sử dụng sau giao hợp và không được muộn hơn 72 giờ.

Cơ chế tác dụng của thuốc ngừa thai loại uống là làm cho tinh trùng không gặp được trứng bằng cách ức chế sự rụng trứng trong cơ thể người phụ nữ, cản trở sự di chuyển của tinh trùng do làm đặc chất dịch ở cổ tử cung, nếu trứng gặp tinh trùng rồi thì thuốc ngăn trứng thụ tinh gắn với nội mạc tử cung.

Theo 3 loại thuốc trên, có 2 trường hợp sử dụng thuốc tránh thai, đó là: Thuốc tránh thai sử dụng hàng ngàythuốc tránh thai khẩn cấp.

Nếu sử dụng thuốc tránh thai đúng cách, có thể hiệu quả gần như 100% trong việc ngăn ngừa sự thụ thai, nếu sử dụng đúng chỉ dẫn. Tuy nhiên, giống như bất kỳ loại thuốc nào khác, thuốc luôn mang lại những tác dụng phụ không mong muốn.

Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách thế nào?

Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách, là hiểu rõ về công dụng và phân loại tác dụng của từng loại thuốc. Việc sử dụng thuốc tránh thai đúng cách giúp bạn ngăn ngừa tác tác dụng phụ không mong muốn.

Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách để tránh những hậu quả đáng tiếc
Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách để tránh những hậu quả đáng tiếc

Cần phân biệt rõ thuốc tránh thai hằng ngày và thuốc tránh thai khẩn cấp để sử dụng thuốc tránh thai đúng cách. Thuốc tránh thai hằng ngày sẽ được sử dụng hàng ngày để ngăn ngừa việc thụ thai. Còn thuốc tránh thai khẩn cấp chỉ sử dụng trong trường hợp khẩn cấp, bất đắc dĩ, không được phép sử dụng nhiều lần để tránh gây hậu quả.

1. Thuốc tránh thai hàng ngày

Sử dụng thuốc tránh thai chỉ là một trong số các phương pháp tránh thai. Sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày có hiệu quả cao hơn thuốc tránh thai khẩn cấp. Bên cạnh đó, phương pháp sử dụng bao cao su được coi là giải pháp tránh thai an toàn và hiệu quả nhất.

Đối tượng KHÔNG nên sử dụng thuốc tránh thai hàng ngày

Những trường hợp sau KHÔNG nên sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày:

  • Đau nửa đầu
  • Thừa cân béo phì
  • Đột quỵ hay đau tim Huyết khối tĩnh mạch sâu
  • Trên 35 tuổi và nghiện thuốc lá Ung thư buồng trứng trong 5 năm qua
  • Bị bệnh gan, tăng huyết áp hoặc đang dùng thuốc điều trị bệnh khác

Nếu thuộc các trường hợp trên mà vẫn muốn sử dụng thuốc tránh thai hàng ngày, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước để đảm bảo không gây hại gì cho sức khỏe và an toàn cho bản thân.

Cách sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày

Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách: Cách sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày
Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách: Cách sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày

Thời điểm sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày:

Lời khuyên tốt nhất khi sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày, đó là hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng. Bạn có thể bắt đầu ngay thời điểm đang trong kỳ kinh nguyệt (ngày đầu tiên của kỳ kinh nguyệt). Bạn sẽ có kỳ kinh tiếp theo trong 25 ngày sau khi uống thuốc.

Bạn có thể dùng thuốc vào bất kỳ thời gian nào trong ngày, nhưng tốt nhất nên dùng thuốc vào 1 khung giờ cố định. Vì điều này giúp bạn tạo thói quen (khỏi quên) và tác dụng của thuốc cũng tối đa hơn.

Khi chuyển sang vỉ thuốc tiếp theo

Khi bạn dùng hết một vỉ thuốc và chuyển sang vỉ tiếp theo, bạn nên bắt đầu vào ngày tương tự ở tháng sau. Nếu bạn đang dùng vỉ thuốc tránh thai cho 21 ngày, sau khi dùng hết hãy nghỉ ngơi 1 tuần rồi bắt đầu dùng vỉ mới. Còn nếu bạn dùng loại cho 28 ngày, bạn có thể tiếp tục dùng vỉ khác ngay sau khi đã kết thúc vỉ hiện tại.

Hỏi đáp về thuốc tránh thai hằng ngày

Bất lợi của thuốc tránh thai hằng ngày là gì?

Bất lợi của thuốc tránh thai hằng ngày, đó là bạn phải liên tục uống thuốc trong chu kỳ uống. Nếu quên, bạn phải uống bù. Nếu quên uống quá 3 ngày, bạn cần nhận tư vấn của bác sĩ. Trong trường hợp quên uống thuốc, tác dụng tránh thai có thể sẽ mất hiệu quả.

Dùng thuốc tránh thai hằng ngày có ảnh hưởng đến sức khỏe hay không?

Việc sử dụng thuốc tránh thai hàng này nếu đúng cách sẽ không gây hại đến sức khỏe của bạn. Tuy nhiên, bạn nhất định phải nghe tư vấn của bác sĩ trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn tuyệt đối. Và, cho dù bạn sử dụng thuốc tránh thai đúng cách, thuốc vẫn có thể sẽ có một vài tác dụng phụ, tùy thuộc vào cơ địa mỗi người.

Tác dụng phụ của thuốc tránh thai hằng ngày là gì?

Tác dụng phụ của thuốc tránh thai hằng ngày, phải kể đến đó là đau đầu, buồn nôn, đau tức ngực, chướng bụng, ra máu âm đạo… Và những triệu chứng này thường xảy ra trong 2 – 3 ngày đầu dùng thuốc. Những triệu chứng này có thể giảm dần sau thời gian dài dùng thuốc.

Tác dụng phụ của một vài loại thuốc tránh thai hằng ngày có thể khiến bạn bị vô kinh. Một số tác dụng phụ hiếm gặp hơn nhưng có thể xảy ra đó là nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Nếu bạn đau đầu dữ dội trong khi dùng thuốc, bạn phải đến khám bác sĩ ngay.

Phải làm gì nếu quên uống thuốc tránh thai hằng ngày?

Điều cần làm khi bạn quên uống thuốc đầu tiên chính là uống ngay khi bạn nhớ ra. Nếu như sang ngày hôm sau bạn mới phát hiện mình quên uống thuốc thì hôm đó hãy uống 2 viên. Nếu bạn quên dùng thuốc đến 2 ngày, thì hãy uống bù lại, mỗi lần 2 viên trong 2 ngày kế tiếp. Nếu bạn quên không uống từ 3 ngày trở lên, hãy hỏi ý kiến của bác sĩ.

Khi lỡ quên sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày, bạn nên phối hợp các phương pháp tránh thai khác, như dùng bao cao su. Bởi vì nếu bạn đã sử dụng thuốc tranh thai hằng ngày, thì vào ngày bạn quên dùng thuốc, khả năng rụng trứng sẽ cao hơn rất nhiều, vì thế khả năng có thai là rất lớn.

2. Thuốc tránh thai khẩn cấp

Thuốc tránh thai khẩn cấp là loại thuốc dùng để ngăn ngừa có thai sau khi quan hệ tình dục. Đây là loại thuốc chỉ sử dụng trong trường hợp bất đắc dĩ, và không được sử dụng quá 2 lần trong một tháng. Nếu không, hệ lụy mà nó mang lại là rất lớn.

Trong trường hợp bắt buộc phải sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp, bạn có thể mua thuốc tránh thai khẩn cấp ở các hiệu thuốc mà không cần đơn bác sĩ. Vì sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp sau khi quan hệ tình dục, là phải uống ngay lập tức, hoặc càng sớm càng tốt.

Thuốc ngừa thai khẩn cấp có chứa các thành phần là levonorgestrel (progesterone, tên biệt dược Postinor®) và chỉ có 1 viên duy nhất (1.5 mg), mặc dù một số nhãn hiệu có 2 viên thuốc liều thấp hơn (mỗi 0.75mg levonorgestrel), bạn phải uống cách nhau 12 giờ hoặc uống cùng nhau để có hiệu quả. Bạn nhớ làm theo hướng dẫn sử dụng thuốc.

Đối tượng KHÔNG nên sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp

  • Các đối tượng sau đây không nên sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp:
  • Người đang mang thai hoặc nghi mang thai
  • Chảy máu âm đạo bất thường không chẩn đoán được nguyên nhân
  • Viêm tắc tĩnh mạch hoặc bệnh huyết khối tắc mạch thể hoạt động
  • Bệnh gan cấp tính, u gan lành hoặc ác tính
  • Carcinom vú hoặc có tiền sử bệnh đó; vàng da hoặc ngứa dai dẳng trong lần có thai trước.
  • Người bị bệnh động kinh, bệnh van tim, bệnh rối loạn tuần hoàn não, đái tháo đường.

Cách sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp

Thuốc tránh thai khẩn cấp cần được uống ngay sau khi quan hệ tình dục để đạt tối đa hiệu quả. Nếu không thể uống ngay, chậm nhất sau 72 giờ phải dùng thuốc.

Trong 24 giờ đầu sau khi quan hệ, dùng thuốc tránh thai khẩn cấp có thể hiệu quả tới 95%, tuy nhiên sau 72 giờ hiệu quả chỉ còn khoảng 58%.

Nếu bị nôn ngay sau khi uống thuốc tránh thai khẩn cấp, cần uống bù bằng một viên tránh thai khẩn cấp khác. Nếu dùng thuốc xong sau 24 giờ mới nôn thì không cần uống bù.

Loại thuốc tránh thai khẩn cấp 2 viên, nhất thiết phải uống đủ cả 2 viên mới có tác dụng ngừa thai.

Hỏi đáp về thuốc tránh thai khẩn cấp

Thuốc tránh thai khẩn cấp có ảnh hưởng đến sức khỏe?

Nếu sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp đúng cách, bạn sẽ được an toàn, hoặc không có tác dụng phụ gì đáng kể. Điều tệ hại nhất đó là bạn lạm dụng thuốc tránh thai khẩn cấp và uống nhiều lần trong một tháng.

Tác dụng phụ của thuốc tránh thai khẩn cấp là gì?

Tác dụng phụ của thuốc tránh thai khẩn cấp, phổ biến đó là chảy máu âm đạo, chậm kỳ kinh, kỳ kinh kéo dài, buồn nôn hoặc nôn, căng tức ngực và đau đầu.

Quan hệ tình dục ngay Sau khi sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp thì sao?

Nếu sau khi dùng thuốc tránh thai khẩn cấp mà tiếp tục quan hệ, bạn vẫn có thai như thường. Lúc này, bạn cần sử dụng phương pháp tránh thai khác, như dùng bao cao su.

Bị ra máu sau khi uống thuốc tránh thai khẩn cấp?

Không sao cả, đây là dấu hiệu rằng bạn đã ngừa thai thành công.

Trên đây là toàn bộ những gì bạn cần biết về việc sử dụng thuốc tránh thai đúng cách. Hy vọng CBT đã tổng hợp đầy đủ kiến thức chuẩn nhất cho bạn tham khảo.

Thuốc tránh thai không thể ngăn ngừa các bệnh lây qua đường tình dục. Thuốc tránh thai chỉ có tác dụng tránh thai. Nếu sử dụng bao cao  su, có thể vừa tránh thai và vừa ngăn ngừa các bệnh đường tình dục. Vì thế, sử dụng bao cao su là phương pháp an toàn và toàn diện nhất.

Mai Hoàng – Tổng hợp


Tin liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *